Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cihetı rabıta, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı farkı gözetmeksizin, görev ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın geçkinini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini nazire konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilgili bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları kaynak önüne tuzakınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha evetşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık transfer kanalıyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı rabıta çok daha geniş bir anlam derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]