Tarih Bilimi Nedir 11

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin canipı esna, bu olaylarla ilgili bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut anatomi-dışı ayırtı gözetmeksizin, bucak ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın dünini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık düni güfte konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara üstüne tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bakış önüne alınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık ahiz yoluyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının canipı esna çok henüz geniş bir deme hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]