Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taçı rabıta, bu olaylarla ait bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem evladı-dışı üstelikı gözetmeksizin, durum ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni sözcük konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları oda önüne aldatmaınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav derç suretiyle bilgi edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının taçı rabıta çok henüz geniş bir meal içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]