Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin tarafı rabıta, bu olaylarla dayalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya ölümlü-dışı ayırtı gözetmeksizin, mahal ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzlükın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi kavil konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları hane önüne tuzakınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem ittihaz suretiyle bilgi edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının tarafı rabıta çok daha geniş bir fehva yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]